Większość rodziców trafia do psychologa dziecięcego później, niż by mogła. Nie z zaniedbania, tylko z niepewności, czy to już ten moment, czy problem nie jest za mały, czy wizyta nie zrobi z dziecka pacjenta. Porządkujemy, które sygnały traktować poważnie i co właściwie dzieje się na pierwszym spotkaniu.
Po czym poznać, że dziecko potrzebuje wsparcia psychologa
Najprostsza zasada brzmi: liczy się zmiana i czas. Jeśli zachowanie dziecka wyraźnie się zmieniło i ta zmiana utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni, to wystarczający powód do konsultacji. Drugi pewny sygnał to cierpienie, które widać. Dziecko płacze częściej niż kiedyś, mówi o sobie źle, wycofuje się z rzeczy, które lubiło. Trzeci to sytuacje, gdy trudność zaczyna rozlewać się na całe życie rodziny i każdy dzień kręci się wokół problemu.
Sygnały u przedszkolaka
U młodszych dzieci emocje mówią ciałem i zachowaniem. Wybuchy złości nieadekwatne do sytuacji i trwające po kilkadziesiąt minut. Lęk separacyjny, który nie słabnie mimo miesięcy adaptacji w przedszkolu. Powrót do zachowań z wcześniejszych etapów, na przykład moczenie się u dziecka, które dawno korzystało z toalety. Problemy ze snem, koszmary, odmowa jedzenia. Agresja wobec dzieci albo zwierząt, która się powtarza. Każda z tych rzeczy zdarza się okazjonalnie u zdrowych dzieci. Niepokoić powinna intensywność i powtarzalność.
Sygnały u ucznia i nastolatka
U starszych dzieci dochodzą sygnały szkolne i społeczne. Nagłe pogorszenie ocen bez wyraźnej przyczyny. Poranne bóle brzucha i głowy, które znikają w weekendy. Unikanie szkoły. Utrata kontaktów z kolegami, samotne weekendy, ucieczka w telefon na wiele godzin dziennie. U nastolatków dodatkowo drażliwość trwająca tygodniami, wycofanie z rozmów, zmiany w jedzeniu i śnie, samookaleczenia, wypowiedzi o braku sensu. Te ostatnie zawsze traktujemy poważnie, nawet jeśli brzmią jak rzucone mimochodem.
Czy wizyta u psychologa naznacza dziecko
Nie. To obawa z czasów, gdy wizyta u psychologa była tematem tabu. Dziś konsultacja psychologiczna jest tym samym, czym wizyta u fizjoterapeuty przy wadzie postawy: sprawdzeniem, co się dzieje, zanim drobna trudność utrwali się w poważniejszy problem. Dzieci zwykle wychodzą z gabinetu zadowolone, bo pierwszy raz ktoś rozmawia z nimi o ich emocjach bez oceniania. Żaden ślad po konsultacji nie trafia też do dokumentów szkolnych bez zgody rodziców.
Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa dziecięcego
Pierwsze spotkanie to zwykle rozmowa z samymi rodzicami albo z rodzicami i dzieckiem, zależnie od wieku i tematu. Psycholog pyta o rozwój dziecka, sytuację w domu i szkole, początek trudności. Z młodszym dzieckiem pracuje przez zabawę i rysunek, z nastolatkiem rozmawia sam na sam. Po pierwszym lub drugim spotkaniu dostajecie konkretną informację: co się dzieje, czy potrzebna jest terapia, dalsza diagnostyka, a może wystarczą zmiany w codziennym funkcjonowaniu. Wizyta trwa 50 minut.
Jeśli któryś z opisanych sygnałów brzmi znajomo, nie odkładajcie konsultacji na po wakacjach. Psycholog dziecięcy w Bytomiu przyjmuje w obu placówkach famili, terminy pierwszej wizyty proponujemy zwykle w ciągu tygodnia. Przy trudnościach w relacjach z rówieśnikami pomocne bywają też zajęcia grupowe TUS.